آلودگی نوری چیست؟

/ / مقالات

آلودگی نوری چیست؟

بسیاری از ساکنین شهر های بزرگ تصور می کنند که کم فروغی ستاره ها در شهر حاصل آلودگی هواست. اینان ناخودآگاه تقصیر هر معضل زیست_ محیطی را به گردن هوا می اندازند، چرا که آلودگی آن مشهودتر از دیگر عوارض است. برای یافتن علت اصلی، می توان اینگونه تصور کرد تنها چیزی از جنس خود ستاره یعنی نور می تواند دیدار آن را مختل نماید. چیزی شبیه نور خورشید، نور ماه ویا نور های مصنوعی.

نوری که در موقعیت نا‌به‌جا و نادرست منجر به ایجاد اختلالات فیزیکی و روانی بر موجودات زنده ‌شود را آلودگی نوری می‌گویند. این نوع خاص از آلودگی، کم‌تر شناخته شده و بدیهی است که به دلیل دامنه گسترده تاثیرات، نیازمند انجام تحقیقات و مطالعات بیش‌تری است.

   آلودگی نوری ابتدا در حدود ۳۶ سال پیش توسط منجمان و به دلیل حساس بودن ابزارهای رصدی آنان مورد توجه و سپس بعنوان یک معضل زیست محیطی مورد مطالعه قرار گرفت و تا به امروز تحقیقات علمی معدودی در این زمینه انجام شده. کشورهایی مانند ایتالیا، کشورهای اروپای شرقی، آمریکا و استرالیا از پیشتازان کنترل این آلودگی هستند. به طوری که اولین گردهمایی بین المللی در سال ۱۹۹۵ میلادی در ایتالیا با موضوع “آلودگی نوری، ابعاد و احتمال وقوع” برگزار گردید و به فاصله دو سال اولین قانون محلی در همان کشور به تصویب رسید.

 

ما به نور لامپ‌ها تنها به حدی نیاز داریم که با زاویه تابش مناسب محیط اطرافمان را روشن کند نه آسمان بالای سرمان را!

هاله نورانی در آسمان شب

این پدیده از دو عامل ناشی می شود؛ یکی بازتاب نور به سمت آسمان از بازتاب کننده هایی که در معرض تابش چراغها قرار گرفته اند و دیگری چراغهایی با هدایت ناشایست نور، بگونه ای که نورشان به سوی آسمان می تابد. نورهایی که به سمت آسمان می روند در برخورد با جو دچار پراش می شوند و نرخ این پراش وابستگی بسیاری به طول موج نور گسیل شونده دارد.

تابش انواع نور حتی به مقدار کم، تاثیر زیادی در کم فروغ و پنهان شدن ستارگان دارد تا آنجائیکه حتی ضعیف ترین نور منجمان را مجبور به طی مسافت های طولانی و دور شدن از شهرها می کند…

    در این بین شاهدیم که نور چراغ های دست ساز بشر به علت در نظر نگرفتن استانداردها و شاخص هایی که یک منبع روشنایی می بایست داشته باشد در آسمان های پر ستاره با نورافشانی خود طبیعت شب را دست خوش تغییر و تخریب قرار می دهد.
اما عوارض آلودگی نوری به همین جا ختم نشده و اثرات مخرب آلودگی نوری دانشمندان محیط زیست و طبیعت را متوجه خود ساخت است.


در مجموع عوارض آلودگی نوری به ۵ گروه تقسیم می گردد:
۱- اثرات مخرب آلودگی نوری بر انسان
۲- اثرات مخرب آلودگی نوری برحیوانات
۳- اثرات مخرب آلودگی نوری بر گیاهان
۴- از دست رفتن طبیعت آسمان شب
۵- اتلاف انرژی
که در خصوص عوارض آن بر انسان قصد داریم به نکات زیر مفصل بپردازیم.
بطور کلی قرار گرفتن انسان زیر نور مصنوعی باعث
– آسیب های چشمی
– بروز استرس
– تضعیف قدرت فکر
– خیرگی
و در دراز مدت :
– تضعیف دستگاه ایمنی بدن
– افزایش ابتلا به انواع سرطان از جمله سرطانهای پوستی
– کاهش آستانه تحمل
– جوش زدگی و رنگ پریدگی
– بر هم خوردن ساعت درونی بدن(ساعت بیولوژیک)
– بروز افسردگی
– افزایش سرقت

قرار گرفتن طولانی مدت انسان در زیر نور مصنوعی به علت وجـود اشـعه مادون قـرمز و فـرابنفـش باعـث آسیب های چشـمی می گردد. نورهای مزاحمی مانند نورهایی که از پنجره در هنگام خواب وارد اتاق می شود باعث بروز استرس و کاهش تمرکز فکر در انسان می شود و در دراز مدت باعث تضعیف دستگاه ایمنی بدن و افـزایش احتمـال ابتلا به انـواع سرطـان از جمله سرطان های پوستی، جوش زدگی، رنگ پریدگی و سرطان سینه در زنان می گردد.

از انواع دیگر آلودگی نوری می‌توان به خیرگی اشاره کرد. هنگامیکه پرتو مستقیم یک منبع نور با شدت زیاد در محور دید عابرین یا رانندگان قرار می‌گیرد این پدیده رخ داده و سبب کم شدن دید(کوری موقت) و ناراحتی و آزار عابرین و رانندگان می شود و خطر تصادفات را در هنگام رانندگی افزایش می دهد. چراغ های تزئینی که شهرداری ها در کنار خیابان ها به جهت ایجاد زیبایی مصنوعی به کار می برند نیز می تواند باعث خیرگی و یا خستگی و ناتوانی چشم راننده گردد. در حقیقت به جز آسفالت خیابان و تابلوهای راهنمایی، راننده نباید هیچ نور دیگری را در میدان دید خود ببیند. این یعنی توجه به زاویه و مقدار تابش.

کورکننده:

که به توصیف اثری همانند آنچه بر اثر خیره شدن به خورشید برای چشم ها اتفاق می افتاد، می پردازد. این عارضه کاملاً کور کننده بوده و فرد را به اختلالات گذرای  بینایی دچار می سازد.

ناتوان کننده:

به توصیف اثری مانند کور شدن توسط نور چراغ خودروهای مقابل همراه با کاهش عدیده ی توانمندی های بینایی می پردازد.

آزار دهنده:

به تنهایی موقعیت خطرناکی ایجاد نمی کند. در بهترین حالت رنجش آور و خشم انگیز است. تحمل آن برای بلند مدت می تواند سبب احساس خستگی گردد.

درهم ریختگی منابع نوری

درهم ریختگی منابع نوری به دسته ی نورهای شدید گفته می شود. تجمع منابع نوری و تلاقی نورهای گسیل شونده از آنها ممکن است سبب گیجی و انحراف حواس فرد از موانع شود. افزون بر موارد بالا، بسیاری از تصادفات را می توان پی آمد این پدیده دانست.

موارد نمایانی از این گونه در راه هایی که چراغ های دو سوی آن بد طراحی شده یا تابلوهای تجاری درخشانی پیرامون جاده را دربرگرفته دیده می شود. در تابلوهای تجاری بسته به انگیزه شخص یا سازمان نصب کننده آنها نورپردازی های گوناگونی بکار گرفته می شود که برخی از این نورپردازی ها حتی ممکن است سبب پراکندگی حواس رانندگان و زمینه ساز تصادفات شوند.

 

همچنین نور بیش از اندازه، آستانه تحمل و ساعت درونی بدن را که کنترل کنـنده سیستم های زیسـتی و ریتـم های رفتـاری است، کاهـش داده و موجب افسردگی نیز می گردد.

در شهر های بزرگ به دلیل میزان بالای نور مصنوعی پراکنده شده در جو، ‌امکان دیدن ستارگان و طبیعت آسمان شب برای ساکنان آن وجود ندارد.

مبارزه با آلودگی نوری هدف تاریکی مطلق در شهر ها و دیدن کهکشان راه شیری را دنبال نمی کند، بلکه انتظار دارد گنبد نورانی شهر در فاصله ۲۰۰ کیلومتری، افق آسمان رصدگر را از بین نبرد.

ای کاش انسان ها دریابند که طبیعتی غیر از درخت و رود و دریا نیز وجود دارد و تنها کافی است کمی سرشان را بالا گرفته تا جهان شگفت انگیز ستارگان، دانه های دلشان را صیقل بخشد.

لازم است برای بررسی و تحلیل عوارض آلودگی نوری در ابتدا با  رفتارهای غلطی که با نور مصنوعی صورت می گیرد آشنا شده و دلایلی که منجر به تولید آلودگی نوری می‌شود را بشناسیم. در حقیقت استانداردهای یک منبع نوری چه می تواند باشد؟
در اصل هر کجا که شما به هر صورتی از نور بطور غیر استاندارد استفاده کنید تولید آلودگی نوری کرده اید. در نتیجه با این تفاسیر این تعریف شامل فضاهای داخلی نیز می گردد.
در حقیقت زمانی که از یک گنبد نورانی (آسمان تاب) در بیرون شهرها به عنوان آلودگی نوری یاد می کنیم، مسبب آن را چراغ‌هایی می دانیم که در داخل شهر آن را تولید کرده اند. مسلم است که رفتارهای خارج از استاندارد با نور و چراغ و سرپوش، تولید آلودگی نوری کرده است. پس هر کجا رفتاری خارج از کیفیت مطلوب (استاندارد) با نور انجام پذیرد آلودگی نوری تولید شده است. بطور مثال زمانی که شما برای مطالعه از لامپ کم مصرف استفاده کرده باشید آلودگی نوری را برای خودتان تولید کرده اید. چرا که نور لامپ هالوژن است که مناسب مطالعه و سلامت بینایی انسان می باشد.

روشن سازی بیش از اندازه: این اصطلاح به زیاده روی در بکارگیری نور اطلاق می گردد. میانگین انرژی هدر رفته بر اثر روشن سازیِ افزون بر نیاز، به تنهایی در آمریکا، روزانه برابر چندین میلیون بشکه نفت ارزیابی شده است. نیاز به یادآوریست که بشکه های نفت رقمی نمادین و معادلی برای مصرف انرژی از تمامی منابع می باشد.

این نوع آلودگی نوری ریشه در عوامل زیر دارد:

بکار نگرفتن زمان سنج، حسگرهای حرکتی یا دیگر وسایل کنترل برای خاموش کردن منابع روشنایی هنگامی که نیازی به آنها نیست.

طراحی ناشایست، به ویژه در روشن سازی محیط های کاری که در آنها سطوح بالایی از روشنایی، افزون بر نیاز آن محیط کار در نظر گرفته می شود.

انتخاب نادرست حباب چراغ ها که سبب می شود این چراغ ها نتوانند نور را به طور مستقیم و تنها به بخش های مورد نیاز بتابانند.

گزینش ناشایست منابع نوری پرمصرف، برای اهداف روشن سازی که با منابع کم مصرف تر دست یافتنی هستند.

کاستی در آموزش مدیران ساختمان ها و ساکنین آنها جهت بکارگیری بهینه ی دستگاه های روشن سازی.

کاستی در رسیدگی و تعمیر چراغها که افزایش نورهای هرز و هزینه بری بیشتر را در پی دارد.

برخی از این نورپردازی ها حتی ممکن است سبب پراکندگی حواس رانندگان و زمینه ساز تصادفات شوند.

 پس زمانی که در وادی نجوم سخن از آلودگی نوری می کنیم باید حیطه خود را از نورپردازی فضای داخلی یا بیرونی روشن سازیم، زیرا نوع و ساختار نورپردازی این دو محیط بسیار با هم متفاوت می باشد. به این نکته نیز توجه داشته باشید که هیچگاه موضوع آلودگی نوری از حیطه نور مصنوعی خارج نمی شود چرا که در ابتدای تعریف آلودگی نوری، واژگان “نورهای مصنوعی ” قید شده است.
زمان:

ممکن است شما در زمانی نامناسب از وجود روشنایی استفاده کنید که اصلاً نیازی به روشن ماندن آن نیست. مانند روشن بودن لامپ راهروها، پارکینگ ها و … البته از شب تا صبح. لازم به توضیح نیست که ما در مورد لامپ ها در ساعاتی صحبت می کنیم که منابع طبیعی روشنایی، مانند خورشید، فضای مورد نیاز ما را در حد کافی روشن نمی سازند. پس اگر نور کافی در روز به اندازه نیاز دارید و از نور لامپ ها نیز استفاده می کنید، این خود می تواند مصداقی برای زمان نامناسب باشد.
مکان:

در دنیای امروز که انرژی از ارزش خاصی برخوردار است محاسبات دقیقی برای بهینه مصرف کردن انواع انرژی از جمله نیروی برق انجام می گیرد. در خصوص استفاده برق شهری در منازل، مکانهای عمومی، کارگاه ها، بیمارستانها، رستورانها و… نیز استانداردهایی از نور تعریف شده که سلامتی انسان بخصوص بینایی او درآن، مورد توجه مهندسان بوده است. با توجه به نوع هر فعالیت که مکانی خاص را برای انجام می طلبد استانداردهایی از میزان نور برای هرمکان تعریف شده است که در نظر نگرفتن این استانداردها و استفاده های سلیقه ای قطعاً تولید آلودگی نوری می کند. در واقع با چنین نگرشی که چه مقدار نور برای چه فعالیتی و در کجا مناسب است هم توانسته ایم انرژی را درست و بهینه مصرف کنیم و هم به سلامت بینایی خود آسیب نرسانده ایم. بطور مثال برای یک اتاق خواب ۱۰۰ لوکس ،کلاس درس ۳۰۰ لوکس و میز نقشه کشی نیز ۵۰۰ لوکس نور لازم است. پس استفاده بیش از مقدارلازم از نور، در هر مکان تولید آلودگی نوری می کنند. حال پارکینگهای شرکت واحد را بخاطر بیاورید که با شدت نور بسیار بالایی محوطه خود را بیش از مقدار لازم روشن می کنند که این عامل باعث بازتاب نور اضافی به فضا می گردد و تولید آلودگی نوری می کند.
کیفیت:

در مهندسی روشنایی کیفیت نور از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. همانگونه که نور در مکان و زمان مناسب باید استفاده گردد، کیفیت نور نیز از جهت پزشکی و سلامت انسان مورد توجه می باشد. هر نوع لامپ با توجه به ساختمان و مکانیزم تولید نور از کیفیت، رنگ نور و طیف نوری خاصی برخوردار است. بطور مثال نور لامپهای سدیمی کم فشار از نظر ستاره شناسان بسیار مناسب است زیرا براحتی می توان نور این لامپ ها را با فیلترهای مخصوص از دید ابزارهای منجمین مخفی و پوشیده نمود. چراکه نور  این لامپ ها فقط در طیف زرد رنگ تابش می کند و طیف نور دیگری ندارد پس براحتی با یک فیلتر کنترل می گردد.

 

 

اثرات مهلک نوردهی بر اکوسیستم شهری

تحقیقات دانشمندان دانشگاه اکستر (Exeter University)، یک دانشگاه و مرکز تحقیقاتی عمومی واقع در جنوب‌غربی انگلستان، نشان داد که نور چراغ خیابان‌ها منجر به ایجاد تغییرات در سیستم دگردیسی حشرات و سایر موجودات بی‌مهره می‌شود. این تحقیق که نتایج آن در مجله بیولوژی منتشر شد، به یک واقعیت ساده اشاره دارد: متاسفانه حیات و سیستم طبیعی بسیاری از موجودات زنده از نورپردازی‌های ما متاثر می‌شود.

شاید بتوان اینطور عنوان کرد که این تحقیق نخستین نمونه در نوع خود است که ثابت می‌کند تعادل گونه‌های مختلف که هر یک به نوعی با یکدیگر همزیستی دارند، می‌تواند به واسطه‌ی آلودگی نوری شهرها دستخوش تغییرات شود. اجازه دهید تا در این مورد خاص به یک نمونه موردی در شهر تهران نیز اشاره کنیم، چند سالی است که نورهای خیابان ولی‌عصر به ظاهر این خیابان را زیباتر ساخته‌اند اما یکی از واقعیت‌های دردناک زیست‌محیطی را همین نورهای مصنوعی رقم زده‌اند.

بدیهی است که این نورها می‌توانند در سیکل طبیعی زیستی درختان اختلال ایجاد کنند، می‌پرسید چطور؟ خیلی ساده است، فرض کنید در هنگام خواب زیرچشم شما کسی چراغ‌قوه بیندازد و این کار را مداوم و هر شب انجام دهد، آیا به راستی خواب راحتی برای شما باقی می‌ماند؟

 

 

تحقیقات پیشین گویای این واقعیت بود که موجودات زنده به صورت انفرادی از نورهای مصنوعی متاثر می‌شوند اما از آنجایی که استفاده از نورهای غیرطبیعی در سطح جهانی گسترش پیدا کرده لذا بررسی‌ها بر روی تاثیرات آن‌ها نیز بیش‌تر شده است.

آمارها نشان می‌دهند که نورهای روشنی‌بخش تزئینی سالانه و به صورت تقریبی ۶ درصد رشد داشته‌اند. دانشمندان انگلیسی برای نخستین‌‌بار تاثیر استفاده از نورهای مصنوعی را بر روی جامعه وسیعی از موجودات زنده مورد ارزیابی قرار دادند. تحقیق آن‌ها بر گروهی از بی‌مهرگان که در نزدیکی نورهای مصنوعی زندگی می‌کنند، متمرکز گردید.

دامنه بی‌مهرگان نیز در این تحقیق بسیار گسترده در نظر گرفته شد؛ از گونه‌های شکارچی گرفته تا گونه‌هایی که صرفا در زباله‌های شهری زیست و تغذیه می‌کنند، همگی جایگاه ویژه‌ای در این تحقیقات داشتند. بدیهی است که چنین تغییراتی می‌توانند گونه‌های متنوعی از موجودات زنده را تحت‌تاثیر قرار دهند.

 

جالب اینجاست که پرندگان و پستاندارانی هم که برای تغذیه به چنین موجوداتی وابسته‌اند، از این تغییرات صدمه می‌بینند. البته این قانون پیش‌تر نیز به عنوان یک اصل مهم در بوم‌شناسی مطرح و مورد مطالعه قرار گرفته و بر اساس آن این جمع‌بندی حاصل شده که تغییراتی از این دست بر کل اکوسیستم و از جمله انسان تاثیرگذار خواهند بود.

 تیم تحقیقاتی انگلیسی، مطالعه خود را در محدوده بازارچه شهر هلستون واقع در غرب استان کورنوال انگلستان متمرکز کرد و برای جمع‌آوری نمونه از تله‌های مختلفی که مستقیما در زیر لامپ‌های خیابان‌ها نصب می‌شوند، بهره گرفت. کارشناسان در این طرح پژوهشی در حدفاصل میان هر لامپ با لامپ بعدی که حدود ۳۵ متر تخمین زده شد، تورهای مخصوصی نصب کرده‌ و برای چندین روز و شب متوالی نمونه‌های مختلفی از بی‌مهرگان را جمع­آوری کردند.

مزیت استفاده از این روش آن بود که در وهله نخست امکان مقایسه نمونه‌ها فراهم شد و به این واسطه نه‌تنها به تفاوت زمانی برداشت نمونه‌ها – اعم از روز و شب – توجه شد بلکه حتی تفاوت مکانی – اعم از نزدیکی و دوری به چراغ و … – نیز مدنظر قرار گرفت.

در این پروژه حدود ۱۱۹۴ تعداد نمونه از بی‌مهرگان از ۶۰ گونه مختلف جمع‌آوری شد. یافته‌های تیم تحقیقاتی حاکی از حضور فراوان گونه‌های مختلف در زیر نور چراغ‌ها و اطراف آن‌ها بود. نکته جالب این بود که بی‌مهرگان و حشرات نه‌تنها در شب بلکه حتی در روز هم در محدوده‌های نزدیک به چراغ‌ها فراوانی بیش‌تری داشتند و این به طور مشخص به معنای آن است که اثراتی از این دست به یک برهه مشخص زمانی محدود نمی‌شوند.

سرپرست این گروه تحقیقاتی انگلیسی، دکتر تام دیویس (Tom Davis) از موسسه تحقیقات زیست‌محیطی دانشگاه اکستر درباره این پژوهش می‌گوید: «یافته‌های ما حاکی از آن است که آلودگی نوری می‌تواند اثرات بسیار مهلکی بر روی حیات جانوری شهرها داشته باشد.

ما بایستی از چگونگی تاثیرات فزاینده نورهای مصنوعی بر روی اکوسیستم‌های حساس و شکننده شهری آگاه باشیم چرا که زندگی ما در شهرها عملا به آن‌ها وابسته است. تحقیقات نشان می‌دهد که آلودگی نوری، تغییرات گسترده‌ای در وضعیت حیاتی کل جوامع بی‌مهره به وجود خواهد آورد.»

به عقیده دکتر دیویس اکنون زمان آن فرا رسیده که ما تاثیر چنین نورهایی را بر سایر جوامع جانوری نیز مورد بررسی قرار دهیم. تنها با بررسی جامع گونه‌های مختلف می‌توان متوجه شد که چگونه چنین نورهایی اکوسیستم‌های مهم و حیاتی را تحت تاثیر قرار می‌دهند. شاید ادامه تحقیقات علمی از این دست سبب گردد که انسان‌ها هرچه سریع‌تر روش خود را برای روشن نگاه داشتن شهرهایشان تغییر دهند.

 

هر ساله موارد متعددی از برخورد پرندگان با شیشه‌ها در سرتاسر دنیا گزارش می‌شود. نورهای مزاحم شب یک دلیل عمده این اتفاق هستند که می‌توانند جان پرندگان مهاجر را به راحتی تهدید کنند.

همانطور که گفته شد، تاثیرات ناشی از آلودگی‌های نوری در شهرها متوجه طیف وسیعی از موجودات زنده از گیاهان گرفته تا جانوران و حتی انسان‌هاست. گونه‌های مختلف پرندگان و حتی خزندگان و لاک‌پشت‌ها به شدت از آلودگی‌های نوری تاثیر می‌پذیرند.

در سواحل فلوریدا هر ساله میلیون‌ها بچه لاک‌پشت به همین واسطه مسیر اصلی‌شان را به سمت اقیانوس گم کرده و تلف می‌شوند. آمار برخورد پرندگان با شیشه‌ها و ابنیه شهری نیز کم نیست. تصادم منجر به مرگ یا اصطلاحا همان برخوردهای شدید پرندگان با شیشه ساختمان‌ها یکی از مسائل قابل‌توجه و معنادار از نقطه‌نظر اکولوژیکی است. متاسفانه اطلاعات آماری در این زمینه حتی در کشورهای توسعه یافته نیز بسیار کم است .

اما به هر شکل آمارها نشان می‌دهند که در آمریکا سالانه بین ۱۰۰ میلیون تا یک میلیارد پرنده در اثر برخورد با شیشه ساختمان‌ها تلف می‌شوند. در ایران و به طور مشخص شهر تهران علیرغم حضور قابل‌توجه پرندگان مقیم و گونه‌های مهاجر، هنوز هیچ برآورد یا تخمین درستی از این مساله وجود ندارد.

علت اصلی برخوردها در هنگام روز ندیدن شیشه است اما به واقع پرندگان در حین مواجهه با شیشه اغلب آنچه که در آن بازتاب می‌شود از جمله تصویر آسمان یا حتی تصویر فضای سبز را می‌بینند و این تصویر منعکس شده، اطمینان کافی را به آن‌ها می‌دهد که می‌توانند از میان آن گذر کنند.

اما در شب با کاهش نور، طبیعتا میزان دید هم کم می‌شود و هر نوری می‌تواند پرنده را به راحتی گمراه و جذب خود کند. خطر این مساله خصوصا در شرایط نامتعادل جوی و هنگامی که هوا قدری هم مرطوب باشد، بیش‌تر است چرا که باعث می‌شود پرنده هاله‌ای را در پیرامون هر منبع نور ببیند و به طور کاملا غریزی پروازهای چرخشی مرگ‌باری در پیرامون آن انجام دهد.

بررسی‌ها نشان داده که گروه‌های انبوهی از پرندگان مهاجر شبانه که در شرایط عادی در ارتفاعی بالای ۱۵۰ متر پرواز می‌کنند، در هوای متغیر ارتفاع را کم کرده و به سمت نور ساختمان‌های بلند و حتی آتش سکوهای نفتی جذب شده و نهایتا مرگ‌های دردناکی را تجربه کرده­‌اند. امید می‌رود که تحقیقات در این زمینه در کشور ما نیز روز به روز افزایش یابد و راهکارهای عملی‌تری جهت مقابله با این معضل ارائه گردد.

 

سهم ما شهرنشین‌ها از شب

 

 

 

 

.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *